ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկներում և մարմիններում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խմբի անդամները (այսուհետ՝ Խումբ) 2022 թ․ օգոստոսի 16-ին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կալանավորված անձ Կ. Ն․-ի մահվան կապակցությամբ (2022 թ․ օգոստոսի 16-ին, ժամը 03։15-ին վերջինիս հայտնաբերել են խցի պատուհանի վանդակաճաղից սավանի միջոցով կախված վիճակում) համապատասխան ուսումնասիրություններ կատարելու նպատակով դիմել են ՀՀ արդարադատության նախարարություն՝ խնդրելով  տեղեկացնել․

- քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելու ժամանակ հիշյալ անձը քանի անգամ է հայտարարել հացադուլ,

-քանի անգամ է կատարել ինքնավնասում,

-հացադուլների և ինքնավնասումների հետ կապված նրա հետ հոգեբանական ինչ աշխատանքներ են տարվել և ինչ հոգեբանական գնահատական է տրվել,

-վերջինս ինչ առողջական խնդիրներ է ունեցել,

-խցում բնակվել է միայնակ, թե այլ ազատազրկված անձանց հետ,

-ով է հայտնաբերել նրա դին և դին հայտնաբերելուց հետո ինչ գործողություններ են կատարվել։

ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկներում և մարմիններում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խմբի անդամները (այսուհետ՝ Խումբ) ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿՀ կատարած այցելության ժամանակ առանձնազրույց են ունեցել ազատազրկված Գ․Մ․-ի և Ռ․Ս․-ի հետ և նրանց գանգատների հիման վրա ընթացիկ հաշվետվությամբ դիմել ՀՀ արդարադատության նախարարություն՝ առաջարկելով քննարկել և լուծումներ տալ վերջիններիս կողմից բարձրացված խնդիրներին։

Մասնավորապես, Գ․ Մ․-ի հետ առանձնազրույցի ժամանակ վերջինս դիտորդներին հայտնել է, որ արդեն երեք տարի է, ինչ կալանքի տակ է։ Ունի առողջական մի շարք խնդիրներ՝ սրտամկանի (ստենդավորած է), զարկերակային գերճնշման, որը մշտապես 230-240 է, հիպերտենզիայի (4-րդ կարգ), երիկամների անոթների ախտահարման, մակերիկամների, գլխի անոթների հետ կապված և այլն։ Առողջական խնդիրներով պայմանավորված՝ դեռևս չորս ամիս առաջ հացադուլ է հայտարարել։ Երիկամների և մակերիկամների հետ կապված անհրաժեշտ հետազոտություններ անցնելու նպատակով ցանկանում է տեղափոխվել «Աստղիկ» ԲԿ՝ հակառակ դեպքում կրկին կհայտարարի հացադուլ։ ՔԿՀ-ում ստանում է հիմնականում մագնեզիում դեղամիջոց, որն առանձնապես չի օգնում, ըստ նրա՝ պետք է նաև նիտրոգլիցերին և այլն։

Խմբի անդամները հարցը քննարկել են ՀՀ ԱՆ «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն «ՊՈԱԿ»-ի Արմավիրի ստորաբաժանման բժիշկների հետ։ Վերջիններս տեղեկացրել են, որ Գ․ Մ․-ի առողջական վիճակը շատ ծանր է։ Նրա ճնշման խնդիրը մշտական է, որևէ բուժման տարբերակ չունի, միակ լուծումը մշտապես կանոնավոր ճնշման դեղորայք ընդունելն է։ Իսկ երիկամների խնդրի մասով հայտնել են, որ դա միայն հետևանքն է իր հիմնական առողջական խնդրի՝ անոթների ախտահարման և ճնշման։ Միևնույն ժամանակ նշել են, որ իրենց ստորաբաժանումն ունի համապատասխան մասնագետ, ով զբաղվում է այդ խնդրով։

ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկներում և մարմիններում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խմբի անդամները (այսուհետ՝ Խումբ) ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿՀ կատարած այցելության ժամանակ առանձնազրույց են ունեցել Կուբայի քաղաքացի ազատազրկված Մ․Գ․-ի հետ, որը առողջական մի շարք խնդիրներին զուգահեռ գանգատվել է նաև մեկուսացված լինելուց․ ըստ նրա՝ մենությունն իրեն հասցնում է խելագարության։ Նա նշել է, որ ցանկանում է տեղափոխվել այլ խուց՝ բնակվել այլ կալանավորների հետ համատեղ, շփվել և խոսել նրանց հետ։ Նաև ցանկանում է տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ։ Որպես բողոքի նշան՝ հրաժարվել է սննդից և անհրաժեշտ դեղորայքի ընդունումից։ Վերջինս ունի ՄԻԱՎ դրական կարգավիճակ։ Գ․-ը տեղեկացրել է նաև, որ ունի ատամնացավ և աչքի փառ, բորբոքվածություն, որոնք ենթակա են հետազոտման։ Նա ժամանակին ստացել է ՔՈՎԻԴ 19-ի դեմ միայն 1 պատվաստում և ցանկանում է ստանալ նաև 2-րդը։

Ի դեպ, վերջինս չի տիրապետում հայերեն գրավոր և բանավոր խոսքին, իսկ թարգմանչական ծառայությունները փաստացի հասանելի չեն, ուստի Խմբի անդամներին թարգմանության հարցում աջակցել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից մեկը։

Դիտորդները վերոնշյալ հարցերը քննարկել են ՀՀ ԱՆ «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն «ՊՈԱԿ»-ի Արմավիրի ստորաբաժանման բժիշկների և քարտուղարի հետ։ Վերջիններիս հավաստմամբ՝ երբ հանվել է ՔՈՎԻԴ 19-ի դեմ պատվաստման պարտադիր պահանջը, նրանք այլևս իրենց նախաձեռնությամբ չեն շարունակել պատվաստումները, այլ կատարել են ազատազրկվածների դիմումների համաձայն, բայց Գ․-ից նման դիմում երբևէ չեն ստացել։ Ատամի ցավի հետ կապված հայտնել են, որ Հայաստանում միայն մեկ մասնագիտացված ատամնաբուժարան կա, որը սպասարկում է ՄԻԱՎ-ով ապրող անձանց, որտեղ Գ․-ն արդեն եղել է։ Նրա ատամի ցավի նոր խնդրից տեղյակ չեն  և խոստացել են ճշտել մանրամասները։

ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկներում և մարմիններում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խմբի անդամները (այսուհետ՝ Խումբ) այցելությունների ժամանակ բազմիցս առնչվելով թարգմանչական ծառայությունների հետ կապված խնդիրների, նախարարության ուշադրությունն են հրավիրում այս կարևորագույն հարցին՝ նշելով, որ թեև օրենսդրական փոփոխություններից հետո (ՀՀ նոր քրեական դատավարության օրենսգիրք, նոր քրեակատարողական օրենսգիրք, կառավարության որոշումներ և այլն) դրանք նախատեսվել են, սակայն գործնականում լիարժեք չեն ապահովվում։ Թարգմանիչ տրամադրում է քրեակատարողական ծառայությունը՝ համապատասխան դիմումների հիման վրա, մինչդեռ Երևանից դուրս գտնվող ՔԿՀ-ներ թարգմանիչները տեղափոխվել չեն կարողանում, քանի որ կա տրանսպորտային միջոցների տրամադրման խնդիր։ Վերջիններս այցելում են միայն մոտակա ՔԿՀ-ներ՝ իրենց ֆինանսական միջոցների հաշվին՝ օգտվելով հանրային փոխադրամիջոցներից (երթուղային ավտոբուսներ և միկրոավտոբուսներ)։ Արդյունքում անազատության մեջ գտնվող օտարերկրացները կանգնում են հավելյալ բարդության առջև։ Դիտորդների խումբը, վերոգրյալը հաշվի առնելով, առաջարկում է թարգմանիչներին ապահովել կա´մ տրանսպորտային միջոցներով, կա´մ հատկացնել համապատասխան ֆինանսական միջոցներ։

ՀՀ արդարադատության նախարարությունից անդրադառնալով քրեակատարողական հիմնարկներում թարգմանիչներին տրանսպորտային միջոցներով ապահովելու կամ համապատասխան ֆինանսական միջոցներ հատկացնելու առաջարկությանը՝ հայտնել են, որ 2022 թվականի ապրիլի 11-ին ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության և «ԱՐԹ ՔՈՆՍԱԼԹԻՆԳ»   ՍՊԸ-ի միջև կնքված «ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկների կարիքների համար թարգմանչական և սուրդո թարգմանությունների ծառայությունների մատուցման» N ՀՀ ԱՆ ՔԿԾ-ԹԾՁԲ-22/1 պայմանագրի  (այսուհետ՝ Պայմանագիր) 4-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն՝ «(…) 4.1.Պայմանագրի գինը, ներառում է Կատարողի կողմից իրականացվող բոլոր ծախսերը՝ այդ թվում փոխադրման, հարկերի, տուրքերի, այլ վճարումների գծով ծախսերը: Ծառայության միավորի արժեքները սահմանված են Հավելված 1-ում(…)»:

ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկներում և մարմիններում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդների խումբը (այսուհետ՝ Խումբ) ընթացիկ հաշվետվությամբ դիմել է ՀՀ արդարադատության նախարարություն՝  հիմնվելով ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ կալանավորված անձ Վ. Վ.-ի գանգատների վրա։ Վերջինս, առանձնազրույցի ժամանակ,  Խմբի անդամներին հայտնել է, որ ունի գլխապտույտ, ձեռքերի դող, սրտխառնոց։ Հարազատները «Էրեբունի» ԲԿ-ում Դուպլեքս հետազոտություն անցնելու համար արդեն կատարել են վճարում և պայմանավորվել բժիշկների հետ, սակայն նա չի կարողանում անցնել հետազոտությունը, քանի որ չունի ՊՈԱԿ-ի թույլտվությունը։ Այդ հետազոտությունն անցնելու թույլտվության դիմումը անձամբ է հանձնել իրեն այցելած «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի բժշկական օգնության կազմակերպման, սպասարկման և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետ Նաիրա Բաբայանին, որը Վ․Վ․-ին այցելել էր վերջինիս փաստաբանի հրապարակումից հետո, սակայն արդեն 5-րդ օրն է, ինչ որևէ պատասխան չկա։ Բացի նշված խնդիրներից՝ կալանքի տակ գտնվող անձը նշել է նաև, որ ունի ատամնաշարի հետ կապված խնդիր՝ՔԿՀ մուտք է գործել 31 ատամով, իսկ այժմ ունի ընդամենը 16 ատամ, ինչպես նաև սրտի հետ կապված խնդիրներ․   դեռևս 2019 թվականին նրան աշխատավայրից շտապ կերպով տեղափոխել են «Նորք-Մարաշ» ԲԿ, որտեղ կատարվել է կորոնարոգրաֆիա, ինչի արդյունքում պարզվել է, որ ունի 30% անթոների խցանում։ Վ․Վ․-ը նշել է նաև, որ հրաժարվում է սննդից (մի քանի օր է, ինչ ոչինչ չի կերել), քանի որ մտավախություն ունի, որ իրեն կթունավորեն։

Դիտորդները Վ․Վ․-ի առողջության հետ կապված հարցը քննարկել են «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի «Նուբարաշեն» ստորաբաժանման ղեկավարի հետ, ով նշել է, որ անձը գտնվում է բժիշկների դինամիկ հսկողության տակ և այս պահին հրատապ տեղափոխման անհրաժեշտություն չկա։

Կայքը գործում է «Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստան»
գրասենյակի ֆինանսական աջակցությամբ

Հասարակական դիտորդական խումբ © 2016
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են

Search