2026 թվականի նոյեմբերի 5-ին ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական հիմնարկներում և մարմիններում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող դիտորդների խումբը հանդիպում է ունեցել Խոշտանգումների դեմ պայքարի համաշխարհային կազմակերպության (OMCT) միջազգային պատվիրակության հետ, որի կազմում ընդգրկված էին նաև Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) և Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ) փորձագետներ։
Միջազգային առաքելության նպատակն էր գնահատել Հայաստանում խոշտանգումների և դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի այլ ձևերի կանխարգելման ոլորտում առկա իրավիճակը, ուսումնասիրել մարդու իրավունքների պաշտպանության գործող մեխանիզմները, բացահայտել համակարգային մարտահրավերները, ինչպես նաև պետական կառույցների և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ քննարկել հաշվետվողականության, անկախ վերահսկողության և մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշներին համապատասխանության ամրապնդման հնարավորությունները։
Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Հայաստանի քրեակատարողական հիմնարկներում մարդու իրավունքների պաշտպանությանն առնչվող հարցերը, ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների ապահովման ոլորտում առկա մարտահրավերները, ինչպես նաև խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի կանխարգելման գործում հասարակական վերահսկողության և անկախ մշտադիտարկման կարևորությունը։
Դիտորդների խումբը ներկայացրել է իր գործունեության հիմնական ուղղությունները, քրեակատարողական հիմնարկներում իրականացվող մշտադիտարկումների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մշտադիտարկման աշխատանքների ընթացքում բացահայտված համակարգային խնդիրներն ու մտահոգությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել քաղաքացիական հասարակության կողմից իրականացվող անկախ մշտադիտարկման դերին՝ մարդու իրավունքների խախտումների բացահայտման, հաստատությունների գործունեության թափանցիկության բարձրացման և ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների ու արժանապատվության պաշտպանության ապահովման գործում։
Հանդիպումը նպաստել է մի շարք կարևոր արդյունքների ձևավորմանը, այդ թվում՝ Հայաստանի քրեակատարողական համակարգում առկա մարտահրավերների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացումների խորացմանը, խոշտանգումների կանխարգելման ոլորտում ազգային և միջազգային փորձի փոխանակմանը, ինչպես նաև այն ուղղությունների նախանշմանը, որոնց շրջանակում հնարավոր է կատարելագործել մշտադիտարկման գործելակերպերն ու մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները։
Քննարկումների ընթացքում ընդգծվել է նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային մեխանիզմների և ազգային քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների միջև շարունակական համագործակցության կարևորությունը՝ հատկապես մշտադիտարկման արդյունքները գործնական առաջարկությունների և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների վերածելու տեսանկյունից։
Հանդիպումը կարևոր հարթակ է հանդիսացել մասնագիտական երկխոսության, գիտելիքների և փորձառության փոխանակման, ինչպես նաև հետագա համագործակցության հնարավորությունների քննարկման համար՝ ուղղված Հայաստանում խոշտանգումների կանխարգելման, հաշվետվողականության ամրապնդման և մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության արդյունավետության բարձրացմանը։
